31-03-2016 » Powiat i region

Przełom marca i kwietnia na działkach – część I

W marcu rozpoczął się nowy sezon działkowy. Nastaje kwiecień, a to na pewno odpowiednia pora na przeprowadzenie wielu prac i zabiegów w ogrodzie. Na początek trzeba zrobić przegląd ogrodu, sprawdzić jak przezimowały rośliny, ze szczególnym uwzględnieniem młodych nasadzeń, i co jest w nim do zrobienia. Następnie trzeba się zabrać do pierwszych wiosennych porządków. Jeżeli pogoda na to pozwala zdejmujemy z roślin zimowe zabezpieczenia. Najlepiej zrobić to przy w dzień dość ciepły ale pochmurny. Gdyby wróciła zimowa aura trzeba rośliny z powrotem zabezpieczyć.

Wczesną wiosną, po ustąpieniu mrozów należy zdjąć również warstwę ochronną z miejsc obsadzonych roślinami cebulowymi.
Zabiegi pielęgnacyjne: Należy przeprowadzić zabiegi pielęgnacyjne takie jak; przycinanie krzewów ozdobnych i owocowych, prześwietlenie drzew pestkowych. Pod drzewami, krzewami i na grządkach warto rozłożyć kompost, przeprowadzić nawożenie trawnika – jeśli to konieczne. Jeżeli trawnik jest pokryty filcowatą, martwą warstwą to to najpierw próbujemy poprawić jego kondycję poprzez grabienie, a jeżeli to nie pomoże to trzeba napowietrzyć murawę nakłuwając ją np. widłami. Puste miejsca wypełniamy dosiewając odpowiednie nasiona traw.
Pod koniec marca i na początku kwietnia, przy słonecznej pogodzie, usuwamy zeszłoroczną warstwę ściółki, glebę spulchniamy i przekopujemy z kompostem. Dzięki temu gleba szybciej się nagrzeje w wiosennym słońcu. W marcu można też zwapnować glebę jeżeli nie zdążyliśmy zrobić tego jesienią. Rozgarniamy kopczyki róż. Porządkujemy rabaty bylinowe. Przygotowujemy glebę na rabatach, na nowe nasadzenia, przekopując ją z kompostem, torfem i obornikiem. Przesuszoną glebę nawadniamy. O tej porze roku można nawozić drzewa, krzewy i byliny, rozsypując wokoło roślin nawóz, na przykład kompost a następnie glebę płytko przekopujemy, tak by nie uszkodzić korzeni.

Cięcie drzew i krzewów

Przeprowadzamy cięcia pielęgnacyjne drzew i krzewów – wyciąć należy gałęzie uschnięte, przemarznięte, połamane i dotknięte chorobą. Przemarznięte pędy łatwo zauważyć, bo o tej porze zdrowe pędy mają już spore pączki. W przypadku przemarznięcia uszkodzone pędy wycinamy tnąc parę centymetrów pod miejscem przemarznięcia ale nad oczkiem skierowanym na zewnątrz korony.
Przeprowadzamy również cięcia prześwietlające starszych drzew owocowych takich jak: jabłonie, grusze i śliwy.
Można prześwietlić krzewy jagodowe takie jak porzeczki, agrest czy jagoda kamczacka. Usuwamy stare pędy malin – najlepiej wyciąć je i spalić, gdyż często są miejscem zimowania szkodników oraz źródłem chorób. Usuwamy także część pędów rocznych.
Przycinamy żywopłoty i krzewy ozdobne kwitnące latem, takie jak budleja, tawuła japońska, hortensje czy powojniki.
Sadzenie: Pora na sadzenie krzewów ozdobnych zrzucających liście (w tym róż – pod koniec miesiąca) oraz krzewów owocowych takich jak maliny czy jeżyny. Z drzew można sadzić morele i brzoskwinie.
W tym miesiącu jest już czas na wysadzenie bylin kwitnących latem i jesienią oraz dzielić starsze rośliny.

Wysiew nasion : Marzec była porą wysiewu wielu roślin ozdobnych jak i użytkowych. Teraz to dobry termin do wysiewu portulaki, lwiej paszczy, czubatki ubiorkolistnej, diaskii, groszku pachnącego, wilców i tunbergii. Pod koniec miesiąca można wysiać wprost do gruntu kwiaty odporne na chłody takie jak nagietek, mak polny, chaber, maczek kalifornijski czy ślazówka. Należy przeflancować siewki kwiatów dwuletnich takich jak bratki, stokrotki, dzwonki i niezapominajki. Bardziej zapaleni ogrodnicy mogą wysiać do inspektów lub do pojemników i trzymać w chłodnym pomieszczeniu kwiaty letnie takie jak np. nasturcje, tytoń ozdobny, aksamitki, szałwię, cynie, lwie paszcze, portulaki czy astry letnie, kapusta ozdobna, arktotis (niedźwiedzie ucho).
Wysiewamy również do zimnego inspektu rośliny użytkowe czyli warzywa i zioła. W połowie miesiąca wysiewamy średnio wczesne brokuły, kalafiory, kapustę i sałatę. W drugiej połowie marca przygotowujemy rozsadę pomidora, papryki, oberżyny bazylii i majeranku. Nasiona tych roślin wysiewamy do szklarni lub ciepłego inspektu.
Główne zadania…
– Jak najszybciej, (jeśli tego nie zrobiliście w styczniu lub lutym) trzeba zakupić nasiona warzyw i kwiatów.
– Koniecznie zaopatrzyć się w nawozy oraz w najniezbędniejsze środki ochrony roślin, jak na przykład: do ochrony pomidorów przed zarazą ziemniaczaną dla zwalczania mszyc, antraknozy na fasoli, szarej pleśni truskawek i poziomek oraz preparaty owadobójcze i grzybobójcze mało toksyczne (III, IV i V klasy).
Przygotować potrzebne narzędzia ogrodnicze
– O ile są możliwości, należy wysiewać w mieszkaniu, w skrzynkach czy innych pojemnikach, nasiona warzyw na rozsady: w początkach marca wczesne odmiany sałaty masłowej i kalarepy, sałatę kruchą, selery korzeniowe i naciowe, brokuły, poziomki, szpinak nowozelandzki; z końcem marca i na początku kwietnia – wysokie odmiany pomidorów, paprykę, średniowczesne odmiany sałaty masłowej i kalarepy, sałatę kruchą; również teraz – karłowe odmiany pomidorów.

Dla przygotowania rozsady kwiatów wysiewamy: żeniszek (ageratum), goździki Chabaud (w I połowie), lobelię, szałwię, lwią paszczę, werbenę, groszek pachnący pojedynczo do doniczek dla przyspieszenia kwitnienia.
– Przy sprzyjających warunkach atmosferycznych i glebowych Na przełomie marca i kwietnia rozpocząć należy uprawę ziemi i wysiew do gruntu nasion warzyw kiełkujących w niższych temperaturach i niewrażliwych na chłody: szpinaku, pietruszki korzeniowej i naciowej, marchwi wczesnej, kopru, grochu o nasionach gładkich, rzodkiewki. Można też sadzić czosnek i dymkę.
– Założyć folię na zagonach z jesiennymi uprawami: marchwi, pietruszki, kopru, szpinaku, sałaty ozimej, dymki.

– Ciąć i prześwietlać drzewa i krzewy (oprócz róż).
– Przygotować stanowiska pod wiosenne sadzenie drzew i krzewów.
– Nawozić drzewa i krzewy owocowe.
– Rozkładać trutki, stawiać potrzaski dla zwalczania gryzoni.
– Jeśli początek kwietnia będzie ciepły, usuwać ostrożnie ochronne ściółki z roślin zimujących w gruncie.

CIĘCIA DRZEW I KRZEWÓW

W początkach marca sezon na działce rozpoczął cięciem drzew i krzewów owocowych. Należy wykonać je jak najwcześniej, przed pękaniem pączków. Jeżeli bowiem przed ruszeniem soków usunie się część pędów z pączkami, to pozostałe zostaną obficiej zaopatrzone w materiały odżywcze i będą silniej rosnąć.
Kto się jeszcze nie pośpieszyła; najpierw należy się zająć „kosmetyką” starszych drzew owocowych, zwłaszcza jabłoni i grusz. 8 – 10 – letnie drzewa silnie się rozrastają, a do zagęszczonych koron słabo dociera światło i powietrze, co wpływa na obniżenie plonu. Owoce zawiązują się bowiem głównie na obwodzie drzewa, pozbawione światła są drobniejsze, gorzej wybarwione, mniej smaczne. Przed przystąpieniem do właściwego prześwietlenia należy usunąć gałęzie i pędy suche, połamane, uszkodzone i porażone chorobami, krzyżujące się i ocieniające. Tak przygotowanemu drzewu trzeba się uważnie przyjrzeć.
U jabłoni i grusz korona powinna mieć do ośmiu konarów, trzeba więc ich nadmiar usunąć. Robimy to stopniowo, w ciągu kilku lat, aby gwałtownie nie osłabić drzewa. Wycina się konary w miejscach bardziej zagęszczonych, najsłabsze, odchodzące pod zbyt ostrym kątem od pnia, a także odgałęzienia wrastające do środka korony. Drzewa starsze, kilkunastoletnie i słabiej już owocujące odmładza się przez przerzedzenie korony, ścięcie na wysokości około 3 m wierzchołka przewodnika oraz skrócenie konarów o 0,5 – 1 m.

Usuwa się też wewnątrz korony stare, rozgałęzione krótkopędy, które choć kwitną, nie wydają owoców.
Wilki, czyli pionowo wybijające, silne pędy trzeba usunąć z pnia i z nasady konarów, pozostawiając tylko kilka u ich końca, w odstępach 30 cm. Należy je skrócić. W drugim roku zawiążą pąki kwiatowe, a w trzecim owocują na obrzeżu drzewa. Silniejszego cięcia wymagają także wiśnie i brzoskwinie.

Najbardziej rozpowszechnione odmiany wiśni: Lutówka Nefris i North Star owocują na długopędach. Na corocznych przyrostach tworzą się same pąki kwiatowe (poza wierzchołkowym), wobec czego pędy się nie rozgałęziają. Nie cięte, po kilku latach mają długość do 1,5 m, a owocują tylko na samym końcu i to coraz słabiej. Odmiany te należy ciąć silnie, corocznie, aby przyrosty były mocne, dłuższe i aby rozgałęziały się na całej długości. Trzeba więc wiśnie prześwietlić według podanych zasad. Wtedy owocowanie będzie równomierne na całej koronie.
Brzoskwinia już w czwartym roku po posadzeniu wymaga prześwietlenia i usunięcia lub przycięcia za drugim oczkiem cienkich i słabszych gałązek, zbytnio zagęszczających koronę. Pozostawione długie i grube pędy, mające zwykle w kątach liści po 3 pąki (boczne kwiatowe, środkowy liściowy), skraca się za 8-10 trójką pąków. Co kilka lat starzejące się drzewa trzeba odmłodzić. Zagęszczające się z wiekiem korony śliw trzeba prześwietlić, nie usuwając przewodnika.
Morele i czereśnie nie wymagają w zasadzie cięcia, tylko usuwania gałęzi chorych i zamierających.
Dla sprawnego wykonania cięcia niezbędne są dobrze naostrzone narzędzia: piłka ogrodnicza, sekator i nóż ogrodniczy – sierpak. Grubsze pędy i gałęzie należy ciąć na tak zwaną obrączkę, to znaczy zaraz za zgrubieniem u nasady gałęzi. Cięcie za bliskie pnia zwiększa ranę, a pozostawienie sęka może spowodować jego próchnienie, przenoszące się w głąb pnia. Większe rany w obawie przed infekcją smaruje się białą farbą emulsyjną z 2% dodatkiem (2 dkg na litr farby) środków grzybobójczych. Można też użyć specjalnej pasty ogrodniczej.
Cięcie porzeczek i agrestu należy przeprowadzać na przedwiośniu. Porzeczki czarne i kolorowe, czerwone i białe oraz agrest po posadzeniu przycina się krótko, nad 2-3 oczkiem od ziemi, w odległości 2 cm od oczka, aby nie wyschło. W następnych latach, bez względu na wiek krzewu, usuwa się pędy uszkodzone, chore płożące się po ziemi. Oprócz tego należy przestrzegać przepisów odrębnych dla każdego gatunku, a nawet odmiany. Porzeczki czarne zaczyna się ciąć dopiero w 4 roku po posadzeniu, usuwając wtedy już co roku, u nasady, najstarsze pędy zagęszczające krzew i słabo owocujące. Poznaje się je po ciemnym zabarwieniu skórki. Usuwa się również nadmiar pędów młodszych (te najsłabsze). W krzewie powinno pozostawać po 4 do 5 najsilniejszych pędów trzy i dwuletnich i tyleż jednorocznych, których nie należy skracać.
Porzeczki kolorowe – w drugim roku po posadzeniu wycina się najsłabsze pędy, pozostawiając 5 do 6 najsilniejszych i skracając je o 1/3-1/2 ich długości. W trzecim i w czwartym roku usuwa się z nowych pędów najsłabsze, pozostawiając 3 lub 4 najsilniejsze i skracając je jak poprzednio. Dopiero w piątym roku zaczyna się wycinać u nasady pędy najstarsze. Krzew porzeczki kolorowej powinien mieć co roku 12-16 pędów. Pędy jednoroczne skraca się każdego roku.
Agrest tnie się podobnie jak porzeczki kolorowe. Usuwa się całkowicie dopiero pędy pięcioletnie, zastępując je co roku pozostawioną taką samą liczbą pędów jednorocznych. Po wejściu krzewu w pełnię owocowania nie skraca się pędów.
Maliny – po posadzeniu przycina się na wysokości około 20 cm od ziemi. W następnym roku wycina się najsłabsze pędy, pozostawiając 8 do 10 najsilniejszych, te będą owocowały. Usuwa się je zaraz po zbiorze, nie czekając na ich uschnięcie. Wtedy też wybiera się w krzewie 8 – 10 najsilniejszych pędów tegorocznych, przeznaczonych na owocowanie w następnym roku, inne usuwając u nasady. Takie cięcia powtarza się co roku. Przez cały okres wegetacji należy usuwać odrosty z międzyrzędzi i między poszczególnymi krzewami. Młode pędy można skracać na wiosnę, ale bardzo słabo.

Oprac. Na podstawie różnych materiałów Miwa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *