27-11-2017 » Powiat i region

Rocznica Nagrody Nobla z polskimi wątkami

26 listopada 1895 roku, szwedzki przemysłowiec i naukowiec, Alfred Nobel (1833 – 1896), wynalazca dynamitu, który to wynalazek opatentował w roku 1867, a na którym to wynalazku zbił niezłą fortunę, ufundował nagrodę swojego imienia.

Kiedy otwarto jego testament po jego śmierci 10 grudnia 1896 r., ku zaskoczeniu wielu okazało się, że jego fortuna ma zostać spożytkowana na nagrody w dziedzinie fizyki, chemii, fizjologii lub medycyny, literatury i pokoju. Spadkobiercą i dysponentem miała być, i jest do tej pory, Szwedzka Akademia Nauk.

Jego bratanek, Emanuel Nobel oraz zaufany współpracownik – Regnar Sohlmann, 19 czerwca 1900 r. zarejestrowali Fundację Nobla, do której przekazano wszystkie aktywa należące do Alfreda Nobla. Fundacja ta zgodnie z jego testamentem zarządza dawnym jego majątkiem i przeznacza procenty od niego na wypłacanie nagród jego imienia, czyli Nagrody Nobla.

Pierwsza uroczystość wręczenia tej nagrody odbyła się w Królewskiej Akademii Muzycznej w Sztokholmie w roku 1901, a Pokojową Nagrodę Nobla otrzymali wtedy: Jean Henri Dunant, założyciel Czerwonego Krzyża i Frédéric Passy, francuski ekonomista i polityk.

Od 1902 roku nagrody są wręczane przez króla Szwecji. Uroczystość odbywa się zawsze 10 grudnia każdego kolejnego roku.

Każdy z laureatów otrzymuje złoty medal i dyplom honorowy. Nagroda Nobla ma także wymiar finansowy. Laureat otrzymuje znaczną kwotę pieniężną (do roku 2012 było to 10 milionów koron szwedzkich, czyli około 4,5 miliona złotych, od roku 2012 – 8 milionów koron, czyli około 3,6 miliona złotych, zaś w 2017 roku było to 9 milionów koron, czyli około 4 mln złotych), aby mógł kontynuować swoje badania lub prace bez konieczności zabiegania o fundusze.

Wśród wielu laureatów tej prestiżowej nagrody, jako pierwsza która ją otrzymała, była Maria Skłodowska – Curie, w dziedzinie fizyka, a było to w roku 1903. Otrzymała tę nagrodę jeszcze w roku 1911 z dziedziny chemia.

Innymi rodakami, których doceniono Nagrodą Nobla byli m.in.: pisarze – Henryk Sienkiewicz (1905), Władysław Reymont (1924) czy Czesław Miłosz (1980) i Wisława Szymborska (1996). W roku 1983 r. laureatem tej nagrody (Pokojowa) został Lech Wałęsa, późniejszy prezydent RP.

Warto dodać też, iż jeszcze co najmniej kilku naukowców i badaczy polskiego pochodzenia lub z polskimi korzeniami, dostąpiło zaszczytu nagrodzenia ich Nagrodą Nobla.

Miwa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *